ประโยคหนึ่งจำเป็นต้องมีคำกริยาหรือไม่?

ใช่ โดยทั่วไปแล้ว ประโยคที่สมบูรณ์จะต้องประกอบด้วยภาคประธานและภาคแสดง ซึ่งคำกริยาคือส่วนประกอบหลักของภาคแสดง หากไม่มีคำกริยา ประโยคจะไม่สามารถสื่อความหมายได้สมบูรณ์

อกรรมกริยา กับ สกรรมกริยา แตกต่างกันอย่างไร?

ข้อแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือ การต้องการกรรม อกรรมกริยามีความหมายสมบูรณ์ได้ด้วยตัวเอง (เช่น นอน, บิน, ยืน) ในขณะที่สกรรมกริยาต้องการกรรมมารับเสมอจึงจะสมบูรณ์ (เช่น กิน[อะไร], อ่าน[อะไร], ซื้อ[อะไร])

คำว่า เก่ง ในประโยค เขาเป็นคนเก่ง เป็นคำชนิดใด?

ในประโยค เขาเป็นคนเก่ง คำว่า เป็น คือวิกตรรถกริยา คำว่า คน เป็นคำนาม และคำว่า เก่ง ทำหน้าที่เป็นคำวิเศษณ์ขยายคำนาม คน แต่ถ้าอยู่ในประโยคว่า เขาเก่ง คำว่า เก่ง จะทำหน้าที่คล้ายคำกริยาที่บอกสภาพของประธาน

คำกริยา คืออะไร | สรุปครบทุกชนิด หน้าที่ พร้อมตัวอย่าง

ภาพรวมสรุปชนิดและหน้าที่ของคำกริยาในไวยากรณ์ภาษาไทยทั้ง 5 ประเภท — คำกริยา คืออะไร: รู้จักชนิด หน้าที่ และตัวอย่างการใช้ในประโยค

ในระบบไวยากรณ์ไทย "คำกริยา" ถือเป็นหัวใจสำคัญของประโยค เพราะเป็นส่วนที่แสดงการกระทำหรือบอกสภาพของประธาน ทำให้ประโยคมีความหมายที่สมบูรณ์ วันนี้ผมจะอธิบายถึงความหมาย หน้าที่ และชนิดต่าง ๆ ของคำกริยา เพื่อให้นักเรียนทุกคนมีความเข้าใจในหลักการพื้นฐานที่สำคัญนี้อย่างถ่องแท้

ความหมายของคำกริยา

คำกริยา คือ ชนิดของคำที่ใช้แสดงการกระทำ (action), สภาพ (state), หรือความเป็นไป (occurrence) ของคำนามหรือคำสรรพนามซึ่งทำหน้าที่เป็นประธานในประโยค หากปราศจากคำกริยา ประโยคส่วนใหญ่จะไม่สามารถสื่อความหมายให้สมบูรณ์ได้เลย

ตัวอย่างการแสดงอาการหรือการกระทำ: วิ่ง, เดิน, กิน, อ่าน, เขียน, หัวเราะ
ตัวอย่างการบอกสภาพ: เป็น, อยู่, คือ, สวย, อ้วน, ฉลาด

หน้าที่ของคำกริยาในประโยค

หน้าที่หลักของคำกริยาคือการทำหน้าที่เป็นส่วนสำคัญที่สุดของภาคแสดงในประโยค เพื่อขยายความภาคประธานให้ได้ใจความที่สมบูรณ์ ว่าประธานนั้นกำลังทำอะไร หรือมีสภาพเป็นอย่างไร

ภาคประธาน + ภาคแสดง (มีคำกริยาเป็นส่วนประกอบหลัก)
นักเรียน + อ่านหนังสือในห้องสมุด (กริยาคือ "อ่าน")
ดอกไม้ดอกนั้น + มีสีแดงสด (กริยาคือ "มี")

ชนิดของคำกริยาในภาษาไทย

คำกริยาในภาษาไทยสามารถแบ่งตามหน้าที่และการต้องการกรรม (object) ได้เป็น 5 ชนิดหลัก ๆ ดังนี้

1. อกรรมกริยา (Intransitive Verb)

คือ คำกริยาที่มีความหมายสมบูรณ์ในตัวเอง ไม่จำเป็นต้องมีกรรมมารองรับท้ายประโยคก็สามารถสื่อความได้ชัดเจน

นกบิน
เขาหัวเราะเสียงดัง
ฝนตกหนักมาก

2. สกรรมกริยา (Transitive Verb)

คือ คำกริยาที่ต้องมีกรรมมารองรับเสมอ จึงจะทำให้ประโยคมีความหมายสมบูรณ์ หากไม่มีกรรม ประโยคจะขาดความชัดเจน

ฉันกินข้าว (ถ้าพูดว่า "ฉันกิน" ผู้ฟังจะสงสัยว่ากินอะไร)
คุณครูสอนนักเรียน
พ่อล้างรถยนต์

3. วิกตรรถกริยา (Linking Verb)

คือ คำกริยาที่ไม่มีความหมายในตัวเอง ต้องอาศัยคำอื่น (ซึ่งเรียกว่า ส่วนเติมเต็ม) มาขยายความจึงจะสมบูรณ์ ส่วนเติมเต็มนั้นอาจเป็นคำนาม คำสรรพนาม หรือคำวิเศษณ์ก็ได้ คำที่จัดอยู่ในกลุ่มนี้ เช่น เป็น, เหมือน, คล้าย, คือ, เท่า, ดุจ

เขาเป็นทหาร (คำว่า "ทหาร" เป็นส่วนเติมเต็ม)
เธอสวยราวกับนางฟ้า ("สวย" และ "นางฟ้า" เป็นส่วนขยายและส่วนเติมเต็ม)
ลูกชายหน้าตาคล้ายพ่อมาก

4. กริยานุเคราะห์ (Auxiliary Verb / Helping Verb)

คือ คำกริยาที่ทำหน้าที่ช่วยคำกริยาหลักในประโยคให้มีความหมายชัดเจนขึ้น เช่น ช่วยบอกเวลา ความปรารถนา การคาดคะเน หรือข้อบังคับ คำกริยานุเคราะห์จะวางอยู่หน้าคำกริยาหลักเสมอ คำที่พบบ่อย ๆ เช่น กำลัง, จะ, ต้อง, ควร, อาจ, ถูก, จง

นักเรียนกำลังอ่านหนังสือ
พรุ่งนี้ฉันจะไปต่างจังหวัด
เราควรเชื่อฟังผู้ใหญ่

5. กริยาสภาวมาลา (Verbal Noun)

คือ คำกริยาที่ทำหน้าที่คล้ายกับคำนาม โดยสามารถเป็นได้ทั้งประธานและกรรมของประโยค มักเกิดจากการนำคำกริยามาใช้ในตำแหน่งของคำนาม หรือใช้คำว่า "การ" และ "ความ" นำหน้า

การออกกำลังกายเป็นสิ่งที่ดี (ทำหน้าที่เป็นประธาน)
ฉันชอบดูภาพยนตร์ (ทำหน้าที่เป็นกรรม)

ข้อควรรู้: "กริยา" กับ "กิริยา" ใช้ต่างกัน

นักเรียนหลายคนมักสับสนระหว่างสองคำนี้ ซึ่งแม้จะออกเสียงคล้ายกัน แต่มีการใช้งานที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

กริยา (ร เรือ): เป็นคำที่ใช้ในทางไวยากรณ์ หมายถึง ชนิดของคำที่แสดงการกระทำหรือสภาพในประโยค
กิริยา (ล ลิง): เป็นคำที่ใช้กล่าวถึงการแสดงออก ท่าทาง หรือมารยาททางกายและวาจา เช่น เขามีกิริยาสุภาพอ่อนน้อม

การทำความเข้าใจชนิดและหน้าที่ของคำกริยาอย่างละเอียด จะเป็นพื้นฐานที่มั่นคงในการเรียนรู้โครงสร้างประโยคที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นในอนาคต ผมหวังว่านักเรียนจะหมั่นทบทวนและฝึกสังเกตการใช้คำกริยาในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อพัฒนาทักษะการใช้ภาษาไทยให้ดียิ่งขึ้นไป

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: ประโยคหนึ่งจำเป็นต้องมีคำกริยาหรือไม่?: ตอบ: ใช่ โดยทั่วไปแล้ว ประโยคที่สมบูรณ์จะต้องประกอบด้วยภาคประธานและภาคแสดง ซึ่งคำกริยาคือส่วนประกอบหลักของภาคแสดง หากไม่มีคำกริยา ประโยคจะไม่สามารถสื่อความหมายได้สมบูรณ์
ถาม: อกรรมกริยา กับ สกรรมกริยา แตกต่างกันอย่างไร?: ตอบ: ข้อแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือ "การต้องการกรรม" อกรรมกริยามีความหมายสมบูรณ์ได้ด้วยตัวเอง (เช่น นอน, บิน, ยืน) ในขณะที่สกรรมกริยาต้องการกรรมมารับเสมอจึงจะสมบูรณ์ (เช่น กิน[อะไร], อ่าน[อะไร], ซื้อ[อะไร])
ถาม: คำว่า "เก่ง" ในประโยค "เขาเป็นคนเก่ง" เป็นคำชนิดใด?: ตอบ: ในประโยค "เขาเป็นคนเก่ง" คำว่า "เป็น" คือวิกตรรถกริยา คำว่า "คน" เป็นคำนาม และคำว่า "เก่ง" ทำหน้าที่เป็นคำวิเศษณ์ขยายคำนาม "คน" แต่ถ้าอยู่ในประโยคว่า "เขาเก่ง" คำว่า "เก่ง" จะทำหน้าที่คล้ายคำกริยาที่บอกสภาพของประธาน