สวัสดีครับนักเรียนทุกคน วันนี้ผมจะพาทุกคนไปท่องโลกของ สำนวนไทย ซึ่งเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของภาษาเราครับ สำนวนคือถ้อยคำที่มีความหมายไม่ตรงตามตัวอักษร แต่มีความหมายอื่นแฝงอยู่ มีไว้เพื่อเพิ่มสีสัน ชั้นเชิง และความสละสลวยให้กับการสื่อสาร ทำให้ภาษาของเรามีชีวิตชีวามากขึ้นครับ
ในบทความนี้ ผมได้รวบรวม "สำนวนไทยแท้" มาถึง 200 คำ ซึ่งเป็นสำนวนที่เน้นการเปรียบเทียบเพื่อให้เห็นภาพ โดยไม่ได้มีเจตนาหลักเพื่อสั่งสอนเหมือนสุภาษิต หรือติชมสถานการณ์เหมือนคำพังเพย การเรียนรู้สำนวนเหล่านี้จะช่วยให้นักเรียนใช้ภาษาไทยได้ลึกซึ้งและน่าสนใจยิ่งขึ้นครับ
สำนวนไทยหมวด ก
| สำนวน |
ความหมาย |
| กระต่ายขาเดียว |
การยืนกรานในสิ่งที่พูด แม้ว่าจะไม่เป็นความจริงก็ตาม |
| กระต่ายตื่นตูม |
อาการตื่นตกใจง่ายโดยไม่ทันพิจารณาให้ถ่องแท้ |
| กระดี่ได้น้ำ |
การแสดงอาการดีใจหรือตื่นเต้นอย่างเห็นได้ชัด |
| กลับเนื้อกลับตัว |
การเลิกทำความชั่วแล้วหันมาประพฤติตนเป็นคนดี |
| กลับหน้ามือเป็นหลังมือ |
การเปลี่ยนแปลงจากสภาพเดิมไปสู่สภาพใหม่ที่ตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง |
| กล้านักมักบิ่น |
คนที่กล้าหาญเกินไปมักจะพบอันตรายได้ง่าย |
| กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้ |
การทำงานที่ชักช้าลังเล จนทำให้อีกงานหนึ่งเสียหายไปด้วย |
| กวนน้ำให้ขุ่น |
การทำเรื่องที่สงบอยู่แล้วให้เกิดเป็นปัญหาหรือวุ่นวายขึ้นมา |
| ก่อร่างสร้างตัว |
การตั้งหน้าตั้งตาทำงานเพื่อสร้างฐานะให้มั่นคง |
| กัดก้อนเกลือกิน |
การยอมทนลำบากยากจน แต่ก็ยังสู้ชีวิตต่อไป |
| กาฝาก |
คนที่คอยเบียดเบียนหรือพึ่งพาผู้อื่นอยู่เสมอโดยไม่ทำประโยชน์อะไร |
| กำขี้ดีกว่ากำตด |
การได้อะไรมาบ้างแม้จะเล็กน้อย ก็ยังดีกว่าไม่ได้อะไรเลย |
| กำแพงมีหู ประตูมีตา |
การพูดหรือทำอะไรที่เป็นความลับต้องระวัง เพราะอาจมีคนล่วงรู้ได้ |
| กิ่งทองใบหยก |
คู่รักหรือคู่บ่าวสาวที่เหมาะสมกันอย่างยิ่ง |
| กินที่ลับไขที่แจ้ง |
การนำความลับของผู้อื่นไปเปิดเผยในที่สาธารณะ |
| กินปูนร้อนท้อง |
การทำความผิดไว้แล้วแสดงอาการพิรุธหรือเดือดร้อนออกมาเอง |
| กินบนเรือน ขี้บนหลังคา |
คนที่ไม่รู้จักบุญคุณคนที่ให้ที่พักพิงอาศัย กลับสร้างความเดือดร้อนให้ |
| กินน้ำใต้ศอก |
การยอมตกเป็นรองคนอื่น (มักใช้กับเรื่องชู้สาว) |
| เก็บหอมรอมริบ |
การเก็บออมทรัพย์สินทีละเล็กทีละน้อยจนเป็นกอบเป็นกำ |
| เกลือจิ้มเกลือ |
การแก้แค้นหรือโต้ตอบด้วยวิธีการที่เท่าเทียมกัน ไม่ยอมเสียเปรียบ |
| เกลือเป็นหนอน |
คนในกลุ่มหรือพวกพ้องเดียวกันกลับทรยศหักหลัง |
| เกี่ยวแฝกมุงป่า |
การทำงานที่มีผลตอบแทนไม่คุ้มค่ากับแรงที่ลงไป |
| แกะดำ |
คนที่ทำตัวแตกต่างจากคนอื่น ๆ ในกลุ่มไปในทางที่ไม่ดี |
| แกว่งเท้าหาเสี้ยน |
การเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องของคนอื่นจนตัวเองต้องเดือดร้อน |
| ไก่แก่แม่ปลาช่อน |
ผู้หญิงที่มีอายุและมีเล่ห์เหลี่ยมชั้นเชิงแพรวพราว |
| ไก่โห่ |
ช่วงเวลาที่เช้ามืดมาก ๆ |
| ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ |
การที่สองฝ่ายต่างรู้ความลับหรือจุดอ่อนของกันและกัน |
| กล้วย ๆ |
เรื่องที่ง่ายมาก ๆ |
สำนวนไทยหมวด ข
| สำนวน |
ความหมาย |
| ขี่ช้างจับตั๊กแตน |
การลงทุนลงแรงอย่างมหาศาลเพื่อผลลัพธ์เพียงเล็กน้อย |
| ขมิ้นกับปูน |
คนสองคนที่ไม่ถูกกัน เข้ากันไม่ได้เลยเมื่ออยู่ใกล้กัน |
| ขมเป็นยา |
คำติชมหรือคำเตือนที่อาจไม่น่าฟัง แต่มีประโยชน์ |
| ขว้างงูไม่พ้นคอ |
การทำอะไรแล้วผลร้ายย้อนกลับมาสู่ตัวเอง |
| ขวานผ่าซาก |
การพูดจาตรงไปตรงมา โผงผาง ไม่เกรงใจใคร |
| ขายผ้าเอาหน้ารอด |
การยอมสละสิ่งสำคัญเพื่อรักษาชื่อเสียงของตนไว้เฉพาะหน้า |
| ข้าวยากหมากแพง |
สภาวะที่ของกินของใช้ขาดแคลนและมีราคาแพง |
| ข้าวใหม่ปลามัน |
ช่วงเวลาที่คู่แต่งงานใหม่กำลังมีความสุขหวานชื่น |
| ขุดด้วยปาก ถากด้วยตา |
การแสดงอาการดูหมิ่นเหยียดหยามทั้งด้วยคำพูดและสายตา |
| ขุดรากถอนโคน |
การทำลายให้สิ้นซาก ไม่ให้เหลือเชื้อสายหรือเผ่าพันธุ์ |
| ขุนไม่ขึ้น |
การเลี้ยงดูหรือให้การสนับสนุนเท่าไหร่ก็ไม่เจริญก้าวหน้า |
| เข้าด้ายเข้าเข็ม |
ช่วงเวลาสำคัญหรือคับขันที่ต้องตัดสินใจ |
| เข้าตามตรอก ออกตามประตู |
การทำตามธรรมเนียมประเพณีที่ดีงาม |
| เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า |
การเตรียมตัวให้พร้อมเสมอสำหรับเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน |
| เข้าหูซ้าย ทะลุหูขวา |
การพูดหรือสอนแล้วไม่ได้ผล ไม่ใส่ใจรับฟัง |
| เขียนด้วยมือ ลบด้วยเท้า |
การทำดีไว้ในตอนแรก แต่กลับทำลายความดีนั้นด้วยการกระทำที่ไม่ดีในภายหลัง |
| เขียนเสือให้วัวกลัว |
การข่มขู่ฝ่ายตรงข้ามให้เกรงกลัว |
สำนวนไทยหมวด ค
| สำนวน |
ความหมาย |
| คมในฝัก |
ผู้ที่มีความรู้ความสามารถแต่ไม่แสดงออกหรือโอ้อวด |
| ครองเรือน |
การใช้ชีวิตร่วมกันฉันสามีภรรยา |
| คอขาดบาดตาย |
เรื่องที่ร้ายแรง มีความสำคัญอย่างยิ่งยวด |
| คอทองแดง |
คนที่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ในปริมาณมากโดยไม่เมา |
| คางคกขึ้นวอ |
คนที่มีฐานะต่ำต้อยแต่พอได้ดีแล้วกลับแสดงกิริยาอวดดีลืมตัว |
| คาหนังคาเขา |
การจับได้ขณะกำลังกระทำความผิดพร้อมของกลาง |
| ฆ้องปากแตก |
คนที่ไม่สามารถเก็บความลับได้ ชอบนำเรื่องไปพูดต่อ |
| คลื่นกระทบฝั่ง |
เรื่องราวที่เกิดขึ้นแล้วก็เงียบหายไปเองตามธรรมชาติ |
| คลุมถุงชน |
การแต่งงานที่ผู้ใหญ่เป็นฝ่ายจัดการให้โดยที่เจ้าตัวไม่รู้จักหรือรักกันมาก่อน |
สำนวนไทยหมวด ฆ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก |
การจะทำงานใหญ่ ไม่ควรตระหนี่ถี่เหนียวในเรื่องเล็กน้อย |
| ฆ่าไม่ตายขายไม่ขาด |
การตัดความสัมพันธ์ไม่สำเร็จ ยังคงต้องเกี่ยวข้องกันอยู่ |
สำนวนไทยหมวด ง
| สำนวน |
ความหมาย |
| งมเข็มในมหาสมุทร |
การค้นหาสิ่งที่ยากจะพบเจอได้ หรือทำสิ่งที่แทบไม่มีทางสำเร็จ |
| งอมืองอตีน |
การเกียจคร้าน ไม่ยอมทำงานทำการ |
| เงาตามตัว |
สิ่งที่ติดสอยห้อยตามไปด้วยกันตลอดเวลา |
| เงินต่อเงิน |
การนำผลกำไรไปลงทุนต่อเพื่อให้ได้กำไรเพิ่มขึ้น |
| งูกินหาง |
เรื่องที่เกี่ยวพันกันเป็นทอด ๆ ไม่สิ้นสุด |
สำนวนไทยหมวด จ
| สำนวน |
ความหมาย |
| จับกบดอง |
การเก็บเรื่องบางอย่างไว้นิ่งเฉย ไม่ยอมจัดการให้เสร็จสิ้น |
| จับแพะชนแกะ |
การนำเรื่องราวที่ไม่เกี่ยวข้องกันมาปะติดปะต่อกันเพื่อให้เสร็จ ๆ ไป |
| จับปลาสองมือ |
การทำสองสิ่งสองอย่างที่สำคัญพร้อม ๆ กัน อาจล้มเหลวทั้งคู่ |
| จับเสือมือเปล่า |
การหาผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงทุนหรือลงแรง |
| จุดไต้ตำตอ |
การพูดหรือทำบางอย่างที่ไปกระทบใจเจ้าตัวโดยไม่รู้ |
| จมไม่ลง |
คนที่เคยร่ำรวย แต่เมื่อตกอับแล้วยังทำตัวฟุ่มเฟือยเหมือนเดิม |
| จระเข้ขวางคลอง |
คนที่ชอบขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นทำงานได้สะดวก |
| จนตรอก |
การหมดหนทางไปต่อ ไม่มีทางสู้ |
| ใจดีสู้เสือ |
การทำใจให้กล้าเผชิญหน้ากับสิ่งที่น่ากลัว |
| ใจไม้ไส้ระกำ |
คนที่มีจิตใจโหดร้าย ไม่มีเมตตา |
| ใจเร็วด่วนได้ |
การต้องการผลสำเร็จอย่างรวดเร็วโดยไม่คิดให้รอบคอบ |
| ใจเสาะ |
คนที่ขี้ขลาด ไม่สู้ปัญหา |
สำนวนไทยหมวด ฉ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ฉวยโอกาส |
การหาประโยชน์ใส่ตนจากสถานการณ์หรือจากความพลาดพลั้งของผู้อื่น |
| ฉากหน้า |
ภาพลักษณ์หรือการกระทำที่แสดงให้คนอื่นเห็น แต่ไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริง |
| ฉิบหายวายวอด |
ความเสียหายหรือพินาศอย่างรุนแรง |
| ฉีกหน้า |
การทำให้ผู้อื่นได้รับความอับอายต่อหน้าคนจำนวนมาก |
สำนวนไทยหมวด ช
| สำนวน |
ความหมาย |
| ชักใบให้เรือเสีย |
การพูดหรือทำนอกเรื่อง ทำให้การสนทนาหรือการงานเขวออกจากเป้าหมาย |
| ชักแม่น้ำทั้งห้า |
การพูดจาหว่านล้อม ยกเหตุผลต่าง ๆ นานา เพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการ |
| ชักหน้าไม่ถึงหลัง |
การมีรายได้ไม่เพียงพอกับรายจ่าย |
| ชั่วช่างชี ดีช่างสงฆ์ |
การไม่สนใจว่าใครจะทำดีทำชั่ว ปล่อยไปตามเรื่องตามราว |
| ชุบมือเปิบ |
การฉวยเอาผลประโยชน์หรือผลงานของคนอื่นมาเป็นของตนโดยไม่ได้ช่วยทำ |
| ชุบตัว |
การไปอยู่ในสถานที่ที่ดีกว่าหรือไปหาความรู้เพิ่มเติมเพื่อยกระดับตัวเอง |
| ชั่วเจ็ดที ดีเจ็ดหน |
ชีวิตคนเรามีทั้งช่วงที่ดีและร้ายสลับกันไป |
| ชี้นกบนปลายไม้ |
การหวังในสิ่งที่ไม่แน่นอนและอยู่ไกลตัว |
สำนวนไทยหมวด ซ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ซ้ำเติม |
การพูดหรือทำให้คนอื่นที่กำลังเดือดร้อนอยู่แล้ว รู้สึกแย่หรือเดือดร้อนมากขึ้นไปอีก |
| ซื้อง่ายขายคล่อง |
การทำธุรกิจการค้าที่เจริญรุ่งเรือง ซื้อขายได้สะดวก |
สำนวนไทยหมวด ฌ
| สำนวน |
ความหมาย |
| เฌอเอม |
ผู้หญิงที่หน้าตาสวยงาม กิริยามารยาทเรียบร้อย |
สำนวนไทยหมวด ญ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ญาติโกโหติกา |
ญาติพี่น้องทั้งหมด |
สำนวนไทยหมวด ด
| สำนวน |
ความหมาย |
| ดาบสองคม |
สิ่งที่มีทั้งประโยชน์และโทษในเวลาเดียวกัน |
| ดาวล้อมเดือน |
คนที่เป็นจุดเด่นหรือคนสำคัญ มีบริวารแวดล้อมมากมาย |
| ดินพอกหางหมู |
การปล่อยให้งานคั่งค้างสะสมจนแก้ไขได้ยาก |
| เด็ดดอกไม้ไม่ไว้เกสร |
การทำลายฝ่ายตรงข้ามให้หมดสิ้น ไม่ให้เหลือไว้สืบสกุล |
| เด็ดปีก |
การลดอำนาจหรือตัดกำลังบริวารของคู่แข่ง |
| เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด |
การทำตามผู้ที่มีประสบการณ์ย่อมปลอดภัย |
| ได้ทีขี่แพะไล่ |
การซ้ำเติมเมื่อคนอื่นเพลี่ยงพล้ำหรือเมื่อตนเองได้เปรียบ |
สำนวนไทยหมวด ต
| สำนวน |
ความหมาย |
| ตกกระไดพลอยโจน |
การจำเป็นต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่มีทางเลี่ยง |
| ตกที่นั่งลำบาก |
การตกอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบากหรือเดือดร้อน |
| ตบตา |
การหลอกลวงหรือทำให้เข้าใจผิด |
| ตบมือข้างเดียวไม่ดัง |
เรื่องที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะเรื่องทะเลาะวิวาท มักเกิดจากคนทั้งสองฝ่าย |
| ตลาดวาย |
เรื่องที่จบสิ้นหรือหมดโอกาสไปแล้ว |
| ต่อความยาวสาวความยืด |
การพูดถึงเรื่องที่จบไปแล้วให้ยืดยาวออกไปอีก ทำให้ไม่จบสิ้น |
| ต้อนหมูเข้าเล้า |
การล่อลวงให้ฝ่ายตรงข้ามเข้ามาอยู่ในที่ที่ตนเองได้เปรียบ |
| ตักน้ำรดหัวตอ |
การแนะนำหรือสั่งสอนคนที่ไม่ยอมรับฟัง ทำให้เปล่าประโยชน์ |
| ตัดช่องน้อยแต่พอตัว |
การหนีเอาตัวรอดไปคนเดียวเมื่อมีภัย |
| ตัดหางปล่อยวัด |
การตัดขาดความสัมพันธ์ ไม่รับผิดชอบ ไม่เกี่ยวข้องอีกต่อไป |
| ตามน้ำ |
การคล้อยตามหรือเห็นด้วยกับคนส่วนใหญ่โดยไม่คัดค้าน |
| ตำข้าวสารกรอกหม้อ |
การทำงานหาเลี้ยงชีพไปวัน ๆ หนึ่ง ไม่มีการเก็บออม |
| ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ |
การลงทุนไปในสิ่งที่ไม่เกิดประโยชน์ ไม่คุ้มค่า |
| ติดสอยห้อยตาม |
การติดตามไปด้วยไม่ว่าจะไปที่ไหน |
| ตีปลาหน้าไซ |
การขัดขวางผลประโยชน์ของผู้อื่นที่กำลังจะสำเร็จ |
| ตีหน้าเศร้าเล่าความเท็จ |
การแสร้งทำเป็นน่าสงสารเพื่อโกหกหลอกลวง |
| ตีวัวกระทบคราด |
การโกรธคนหนึ่งแต่ไปพาลใส่อีกคนหนึ่ง |
| ตีนถีบปากกัด |
การดิ้นรนต่อสู้เพื่อหาเลี้ยงชีพอย่างยากลำบาก |
สำนวนไทยหมวด ถ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ถอดเขี้ยวถอดเล็บ |
การยอมละทิ้งอำนาจหรือเลิกแสดงฤทธิ์เดช |
| ถอยหลังเข้าคลอง |
การกลับไปสู่สภาพที่แย่ลง เสื่อมลง |
| ถังแตก |
การไม่มีเงินใช้ หรือมีเงินไม่พอใช้จ่าย |
| ถ่านไฟเก่า |
คนที่เคยรักกันมาก่อน เมื่อกลับมาเจอกันก็อาจรักกันได้อีก |
| ถีบหัวส่ง |
การไล่หรือขับไสอย่างไม่ไยดีเมื่อหมดประโยชน์แล้ว |
สำนวนไทยหมวด ท
| สำนวน |
ความหมาย |
| ทองแผ่นเดียวกัน |
การเป็นญาติกันโดยการแต่งงานของลูกหลาน |
| ทองไม่รู้ร้อน |
คนที่ไม่เดือดร้อนหรือสะทกสะท้านกับเรื่องใด ๆ |
| ทอดสะพาน |
การแสดงท่าทีหรือเปิดโอกาสให้ฝ่ายชายเข้ามาจีบ |
| ท่าดีทีเหลว |
การมีท่าทีเริ่มต้นดี แต่ผลลัพธ์กลับไม่ดีหรือไม่สำเร็จ |
| ทำเลทอง |
สถานที่ที่เหมาะแก่การทำธุรกิจค้าขาย |
สำนวนไทยหมวด ธ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ธงเขียว |
สัญญาณที่แสดงการอนุญาตให้ผ่านไปได้หรือให้ลงมือทำได้ |
สำนวนไทยหมวด น
| สำนวน |
ความหมาย |
| นกสองหัว |
การทำตัวเข้าด้วยกับทั้งสองฝ่ายที่ไม่ถูกกัน เพื่อหวังประโยชน์ |
| นายว่าขี้ข้าพลอย |
การผสมโรงหรือพูดสนับสนุนความคิดเห็นของเจ้านาย |
| น้ำซึมบ่อทราย |
รายได้หรือผลประโยชน์ที่ค่อย ๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง |
| น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง |
การพูดมากแต่มีเนื้อหาสาระน้อย |
| น้ำท่วมปาก |
การพูดไม่ได้เพราะเกรงใจ หรือมีเหตุผลบางอย่างที่เปิดเผยไม่ได้ |
| น้ำลดตอผุด |
เมื่อหมดอำนาจ ความลับหรือความชั่วที่เคยทำไว้จะปรากฏ |
| น้ำลายสอ |
การแสดงความอยากกินหรืออยากได้มาก ๆ |
| ในไส้มีหนอน |
คนในบ้านหรือองค์กรที่เป็นไส้ศึก คอยบอกความลับให้ฝ่ายตรงข้าม |
สำนวนไทยหมวด บ
| สำนวน |
ความหมาย |
| บ้านแตกสาแหรกขาด |
ครอบครัวที่แตกแยก กระจัดกระจายไปคนละทิศคนละทาง |
| บ่างช่างยุ |
คนที่ชอบพูดจายุยงให้คนอื่นแตกแยกกัน |
| บ้าหอบฟาง |
การมีสมบัติหรือของใช้มากมายจนดูแลไม่ไหว หรือชอบเก็บของที่ไม่จำเป็น |
| บิดตะกูด |
การไม่ยอมจ่ายเงิน หนี้ หรือค่าเสียหาย |
| เบี้ยหัวแตก |
เงินที่ได้มาแล้วต้องใช้จ่ายไปทันที ไม่ได้เก็บเป็นก้อน |
| ปอกกล้วยเข้าปาก |
เรื่องที่ง่ายมาก ๆ |
สำนวนไทยหมวด ป
ปากว่าตาขยิบ
การพูดอย่างหนึ่ง แต่แสดงท่าทีอีกอย่างหนึ่ง ไม่ตรงกับใจ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ปลิงเกาะ |
คนที่คอยเกาะกินหรือเบียดเบียนผู้อื่นไม่ยอมปล่อย |
| ปลาติดร่างแห |
คนที่ต้องพลอยรับเคราะห์กรรมไปด้วยทั้งที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง |
| ปลาใหญ่กินปลาเล็ก |
ผู้มีอำนาจหรือฐานะดีกว่าที่คอยข่มเหงรังแกผู้ที่อ่อนแอกว่า |
| ปากกัดตีนถีบ |
การต่อสู้ดิ้นรนเพื่อหาเลี้ยงชีพอย่างสุดความสามารถ |
| ปากคนยาวกว่าปากกา |
ข่าวลือสามารถแพร่กระจายไปได้รวดเร็วกว่าสิ่งใด |
| ปากปลาร้า |
คนที่ชอบพูดจาหยาบคาย |
| ปากหวานก้นเปรี้ยว |
การพูดจาดีต่อหน้า แต่ลับหลังกลับนินทาหรือคิดร้าย |
| ปิดทองหลังพระ |
การทำความดีโดยไม่ต้องการให้ใครรับรู้หรือเห็น |
| ปีกกล้าขาแข็ง |
การสามารถพึ่งพาตนเองได้ หรือมีความสามารถพอที่จะแยกตัวเป็นอิสระ |
สำนวนไทยหมวด ผ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ผงเข้าตาตัวเอง |
การมองไม่เห็นความผิดของตนเองหรือคนใกล้ชิด |
| ผักชีโรยหน้า |
การทำความดีหรือทำให้ดูเรียบร้อยเพียงผิวเผินเพื่อเอาหน้า |
| ผีซ้ำด้ำพลอย |
การถูกซ้ำเติมเมื่อกำลังเดือดร้อนหรือโชคร้ายอยู่แล้ว |
| ผีถึงป่าช้า |
การยอมทำตามเมื่อถึงที่สุดแล้ว หรือไม่มีทางเลือกอื่น |
| ผ้าขี้ริ้วห่อทอง |
คนที่ดูภายนอกยากจนซอมซ่อ แต่แท้จริงแล้วร่ำรวย |
| เผือกร้อน |
ปัญหาหรือความรับผิดชอบที่ไม่มีใครอยากยุ่งเกี่ยวด้วย |
สำนวนไทยหมวด ฝ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ฝากผีฝากไข้ |
การขอยึดเป็นที่พึ่งพิงในยามแก่เฒ่าหรือเจ็บป่วย |
| ฝากปลาไว้กับแมว |
การไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้ใจ อาจทำให้เกิดความเสียหายได้ |
| ฝีในท้อง |
ความลับหรือความชั่วร้ายที่ซ่อนอยู่ภายใน |
สำนวนไทยหมวด พ
| สำนวน |
ความหมาย |
| พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น |
การเจอสิ่งที่ถูกใจเมื่อตนเองหมดโอกาสหรือความสามารถแล้ว |
| พอกหน้า |
การทำสิ่งอื่นกลบเกลื่อนความผิดของตนเอง |
| พูดเป็นต่อยหอย |
การพูดเก่ง พูดได้ไม่หยุด |
| พูดมะนาวไม่มีน้ำ |
การพูดจาห้วน ๆ ไม่มีหางเสียง ไม่ไพเราะ |
| เพชรตัดเพชร |
คนเก่งสองคนมาแข่งขันหรือต่อสู้กัน |
สำนวนไทยหมวด ฟ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ฟื้นฝอยหาตะเข็บ |
การรื้อฟื้นเรื่องเก่าที่จบไปแล้วขึ้นมาพูดให้เป็นเรื่องอีก |
| ฟ้าสูงแผ่นดินต่ำ |
การเตือนให้รู้ว่าโลกนี้ยังมีสิ่งที่เหนือกว่าเรา และอย่าได้ประมาท |
สำนวนไทยหมวด ภ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ภู่ไม่มีน้ำหวาน |
ชายที่ไม่มีทรัพย์สมบัติหรือความสามารถที่จะดึงดูดใจหญิง |
สำนวนไทยหมวด ม
| สำนวน |
ความหมาย |
| มรสุมชีวิต |
ช่วงเวลาที่มีแต่ความทุกข์ยากลำบากอย่างแสนสาหัส |
| มะนาวไม่มีน้ำ |
การพูดจาห้วน ๆ ไม่ไพเราะ |
| มาเหนือเมฆ |
การมีกลอุบายหรือความคิดที่เหนือชั้นกว่าคู่ต่อสู้ |
| ม้าดีดกะโหลก |
ผู้หญิงที่มีกิริยากระโดกกระเดก ไม่เรียบร้อย |
| มือสะอาด |
ผู้ที่มีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่คดโกง |
| มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ |
การไม่ช่วยทำงานแล้วยังขัดขวางให้งานล่าช้าลงอีก |
| แมวเก้าชีวิต |
คนที่ตกอยู่ในอันตรายหลายครั้งแต่ก็รอดมาได้เสมอ |
| แมวไม่อยู่หนูร่าเริง |
เมื่อผู้ใหญ่หรือผู้มีอำนาจไม่อยู่ ผู้น้อยก็มักจะละเมิดระเบียบ |
| ไม้ใกล้ฝั่ง |
คนที่แก่มากแล้ว ใกล้จะถึงวาระสุดท้ายของชีวิต |
สำนวนไทยหมวด ย
| สำนวน |
ความหมาย |
| ยกตนข่มท่าน |
การพูดชื่นชมตนเองและดูถูกผู้อื่น |
| ยกเมฆ |
การกุเรื่องหรือคาดเดาเรื่องขึ้นมาเองโดยไม่มีมูลความจริง |
| ย้อมใจ |
การดื่มสุราหรือหาสิ่งอื่นทำเพื่อบรรเทาความทุกข์ |
| ย้อมแมวขาย |
การหลอกขายของที่ไม่ดีโดยทำให้ดูเหมือนเป็นของดี |
| ยืมจมูกคนอื่นหายใจ |
การอาศัยความคิดหรือแรงงานของผู้อื่นทำงานให้ตนเอง |
สำนวนไทยหมวด ร
| สำนวน |
ความหมาย |
| ร้อนตัว |
การแสดงอาการเดือดร้อนเพราะกลัวว่าเรื่องไม่ดีจะมาถึงตัว |
| ร้อนวิชา |
การอยากแสดงความรู้ความสามารถที่ตนเองมีอยู่ |
| รับไม้ต่อ |
การรับช่วงทำงานหรือภารกิจต่อจากคนอื่น |
| รู้เช่นเห็นชาติ |
การรู้จักตัวตนที่แท้จริงหรือธาตุแท้ของคน ๆ นั้น |
| เรือล่มในหนอง ทองจะไปไหน |
ทรัพย์สินของครอบครัว แม้จะเปลี่ยนมือกันก็ยังคงอยู่ในวงศ์ตระกูล |
สำนวนไทยหมวด ล
| สำนวน |
ความหมาย |
| ล้มลุกคลุกคลาน |
การเผชิญกับความยากลำบากและอุปสรรคมากมายกว่าจะสำเร็จ |
| ลางเนื้อชอบลางยา |
ของสิ่งเดียวกันอาจจะดีสำหรับคนหนึ่ง แต่ไม่ดีสำหรับอีกคนหนึ่ง |
| ลิงได้แก้ว |
ผู้ที่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งของมีค่าที่ตนได้มา |
| ลิงหลอกเจ้า |
การทำกิริยาล้อเลียนไม่จริงจัง |
| ลูกผีลูกคน |
เรื่องที่ยังไม่แน่นอนว่าจะออกมาดีหรือร้าย |
| ลูกไก่ในกำมือ |
ผู้ที่ตกอยู่ใต้อำนาจ ไม่สามารถต่อรองหรือหนีไปไหนได้ |
| เลือดเข้าตา |
การฮึดสู้โดยไม่คิดถึงชีวิตเพราะความโกรธหรือความกลัว |
| เลือดย่อมข้นกว่าน้ำ |
ญาติพี่น้องย่อมมีความสำคัญกว่าคนอื่น |
สำนวนไทยหมวด ว
| สำนวน |
ความหมาย |
| ว่ายน้ำหาจระเข้ |
การเสี่ยงเข้าไปพบกับอันตรายด้วยตนเอง |
| วางตัว |
การประพฤติตนให้เหมาะสม |
| วิ่งเต้น |
การพยายามติดต่อเจรจาเพื่อให้งานของตนสำเร็จ |
| วัวลืมตีน |
คนที่ได้ดีแล้วลืมตัว ลืมกำพืดเดิมของตน |
สำนวนไทยหมวด ศ
| สำนวน |
ความหมาย |
| ศอกกลับ |
การย้อนกลับมาทำร้ายฝ่ายเดียวกันเอง |
สำนวนไทยหมวด ส
| สำนวน |
ความหมาย |
| สงบปากสงบคำ |
การนิ่งเงียบ ไม่พูดจาโต้เถียง |
| สวมเขา |
การถูกภรรยาหรือสามีของตนนอกใจ |
| สวมรอย |
การเข้าแทนที่หรือแอบอ้างเป็นบุคคลอื่น |
| สองฝักสองฝ่าย |
การทำตัวเข้าด้วยกับทั้งสองฝ่าย |
| สายป่านยาว |
การมีทุนหรือกำลังสนับสนุนมาก ทำให้สามารถดำเนินงานไปได้นาน |
| สาวไส้ให้กากิน |
การนำความลับของพวกพ้องตนเองไปเปิดเผยให้คนอื่นรู้ |
| สิบแปดมงกุฎ |
กลุ่มคนที่หากินโดยการหลอกลวง ต้มตุ๋น |
| สู้ยิบตา |
การต่อสู้อย่างเต็มที่จนถึงที่สุด ไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ |
| เส้นผมบังภูเขา |
เรื่องง่าย ๆ แต่คิดไม่ออก เหมือนมีอะไรมาบังอยู่ |
| เสือสิ้นลาย |
คนที่เคยมีอำนาจหรือเก่งกาจ แต่เมื่อหมดอำนาจแล้วก็ไม่น่าเกรงขามอีกต่อไป |
| เสือซ่อนเล็บ |
ผู้ที่มีความสามารถแต่ไม่แสดงออกให้ใครเห็น |
| ไส้เป็นน้ำเหลือง |
คนที่ไม่มีชาติตระกูลหรือไม่ได้รับการอบรม |
สำนวนไทยหมวด ห
| สำนวน |
ความหมาย |
| หนอนหนังสือ |
คนที่ชอบอ่านหนังสือมาก |
| หนามยอกเอาหนามบ่ง |
การตอบโต้หรือแก้ปัญหาด้วยวิธีการเดียวกัน |
| หน้าเลือด |
คนที่เห็นแก่ตัว เอาแต่ประโยชน์ส่วนตนโดยไม่สนใจความเดือดร้อนของผู้อื่น |
| หน้าสิ่วหน้าขวาน |
ช่วงเวลาที่อยู่ในสถานการณ์อันตรายหรือคับขัน |
| หมาในรางหญ้า |
คนที่หวงของที่ตนเองใช้ประโยชน์ไม่ได้ แต่ก็ไม่ยอมให้คนอื่นใช้ |
| หมาหวงก้าง |
คนที่หวงของที่ตนเองไม่มีสิทธิ์ หรือของที่ตนเองกินไม่ได้ |
| หมาหยอกไก่ |
การที่ผู้ชายหยอกล้อหรือเกี้ยวพาราสีผู้หญิงในเชิงชู้สาว |
| หมูในอวย |
สิ่งที่อยู่ในกำมือแล้ว จะทำอย่างไรก็ได้ |
| หมูไปไก่มา |
การให้ของตอบแทนกันไปมา |
| หอกข้างแคร่ |
คนใกล้ชิดที่อาจเป็นอันตรายได้ทุกเมื่อ |
| หักด้ามพร้าด้วยเข่า |
การใช้วิธีการที่รุนแรงและเด็ดขาดเพื่อเอาชนะ |
| หูเบา |
คนที่เชื่อคำพูดของคนอื่นง่าย ๆ โดยไม่ไตร่ตรอง |
| หูผีจมูกมด |
คนที่ได้ยินหรือได้กลิ่นอะไรได้รวดเร็วว่องไวมาก |
| เหยียบเรือสองแคม |
การทำตัวเข้าด้วยกับทั้งสองฝ่ายที่ไม่ถูกกัน เพื่อหวังประโยชน์ |
| เห็นดำเห็นแดง |
การได้รู้ผลแพ้ชนะหรือผลลัพธ์ที่แน่ชัด |
| เหาฉลาม |
คนที่คอยเกาะหรือติดตามผู้มีอำนาจเพื่อหวังผลประโยชน์ |
| หงส์ในหมู่กา |
ผู้ที่มีคุณงามความดีหรือความสามารถโดดเด่นอยู่ในกลุ่มคนที่ด้อยกว่า |
สำนวนไทยหมวด อ
| สำนวน |
ความหมาย |
| อกไหม้ไส้ขม |
การได้รับความทุกข์ระทมใจอย่างแสนสาหัส |
| องุ่นเปรี้ยว มะนาวหวาน |
การพูดปลอบใจตนเองว่าสิ่งที่ตนเองอยากได้แต่ไม่ได้มานั้นไม่ดี |
| อ้อยเข้าปากช้าง |
สิ่งที่ตกไปอยู่ในมือของผู้อื่นแล้ว ยากที่จะได้คืน |
| ออกแขก |
การแสดงกิริยาท่าทีหรือลีลามากก่อนจะเริ่มทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง |
| ออกนอกหน้า |
การแสดงความรู้สึกหรือความคิดเห็นออกมาให้เห็นอย่างชัดเจน |
| อัฐยายซื้อขนมยาย |
การนำเงินของคนหนึ่งไปซื้อของจากคนนั้น ทำให้ไม่ได้กำไรอะไร |
| อาบเหงื่อต่างน้ำ |
การทำงานอย่างหนักด้วยความเหนื่อยยาก |
| เอาหูไปนา เอาตาไปไร่ |
การแสร้งทำเป็นไม่รู้ไม่เห็นหรือไม่สนใจ |
ผมหวังว่าเนื้อหาชุดนี้จะเป็นประโยชน์แก่นักเรียนทุกคน ลองเลือกสำนวน 5–10 คำแล้วฝึกใช้งานในประโยคจริงทุกวัน จะช่วยให้จำและนำไปใช้ได้อย่างมั่นใจครับ