รวม 100 คำพังเพยไทยใช้บ่อย พร้อมความหมาย
สวัสดีครับนักเรียนทุกคน ในบทความนี้ผมได้รวบรวมคลังคำพังเพยไทยที่สำคัญและใช้บ่อยมาถึง 100 คำ เพื่อเป็นแหล่งข้อมูลให้นักเรียนได้ศึกษาและทำความเข้าใจในคราวเดียว การรู้จักคลังคำพังเพยที่หลากหลายจะช่วยให้นักเรียนมีทักษะทางภาษาที่แข็งแกร่งและเข้าใจบริบททางวัฒนธรรมได้ดียิ่งขึ้นครับ
คำพังเพย คืออะไร?
คำพังเพย คือ ถ้อยคำเชิงเปรียบเทียบที่กล่าวขึ้นมากลาง ๆ เพื่อสะท้อนความคิดเห็นต่อเหตุการณ์ พฤติกรรม หรือสถานการณ์ต่าง ๆ โดยไม่ได้มุ่งเน้นการสั่งสอนโดยตรงเหมือนสุภาษิต แต่จะมีลักษณะเป็นการติชมหรือแสดงความเห็นเพื่อให้ผู้ฟังได้ฉุกคิดและตีความด้วยตนเองครับ
นักเรียนสามารถอ่านคำอธิบายฉบับเต็มและเรียนรู้ความแตกต่างโดยละเอียดได้ที่หน้าหลัก คำพังเพยไทย ของเรานะครับ
100 คำพังเพยไทยที่คัดเลือกแล้ว
- กงเกวียนกำเกวียน หมายถึง เวรกรรมย่อมตามสนอง เหมือนล้อเกวียนที่หมุนทับรอยเดิม
- กรวดน้ำคว่ำขัน หมายถึง การตัดขาดความสัมพันธ์ ไม่ขอเกี่ยวข้องด้วยอีกต่อไป
- กรุงศรีอยุธยาไม่สิ้นคนดี หมายถึง เมื่อบ้านเมืองเกิดวิกฤต ย่อมมีผู้มีความสามารถมากอบกู้เสมอ
- กลิ้งครกขึ้นภูเขา หมายถึง การทำงานที่ยากลำบากแสนสาหัส
- กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้ หมายถึง การทำงานที่ลังเล ชักช้า จนเสียงานหนึ่งไปเพื่อให้อีกงานหนึ่งสำเร็จ
- กอดคอกันตาย หมายถึง ยอมตายหรือเผชิญชะตากรรมร่วมกัน ไม่ทอดทิ้งกัน
- กาคาบพริก หมายถึง คนผิวดำที่ชอบแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าสีฉูดฉาดตัดกับสีผิว
- กำขี้ดีกว่ากำตด หมายถึง การได้อะไรมาบ้างแม้จะเล็กน้อย ก็ยังดีกว่าไม่ได้อะไรเลย
- กำแพงมีหู ประตูมีช่อง หมายถึง การพูดความลับต้องระมัดระวัง เพราะอาจมีคนล่วงรู้ได้
- กินน้ำใต้ศอก หมายถึง การยอมเป็นรองคนอื่น (มักใช้กับเมียน้อย)
- กินปูนร้อนท้อง หมายถึง การทำผิดแล้วแสดงอาการมีพิรุธออกมาเอง
- กิ้งก่าได้ทอง หมายถึง คนที่ได้ดีแล้วลืมตัว เย่อหยิ่งจองหอง
- แกว่งเท้าหาเสี้ยน หมายถึง การอยู่ดีไม่ว่าดี ไปหาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัว
- เกลือจิ้มเกลือ หมายถึง การแก้เผ็ดหรือตอบโต้กันอย่างไม่มีใครยอมใคร
- เกลือเป็นหนอน หมายถึง คนในกลุ่มของตนเองที่คิดคดทรยศ
- เกี่ยวแฝกมุงป่า หมายถึง การทำงานที่มีผลตอบแทนไม่คุ้มกับที่ลงทุนลงแรงไป
- ใกล้เกลือกินด่าง หมายถึง การมองข้ามของดีที่อยู่ใกล้ตัว
- ไก่ได้พลอย หมายถึง การได้สิ่งที่มีค่ามาแต่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งนั้น
- ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ หมายถึง การที่คนสองฝ่ายต่างล่วงรู้ความลับของกันและกัน
- ขนมพอสมกับน้ำยา หมายถึง ทั้งสองฝ่ายมีความดีความสามารถพอ ๆ กัน เหมาะสมกัน
- ขมิ้นกับปูน หมายถึง คนสองคนที่ไม่ถูกกันอย่างรุนแรง
- ขว้างงูไม่พ้นคอ หมายถึง การทำอะไรแล้วผลร้ายย้อนกลับมาสู่ตัวเอง
- ข้างนอกสุกใส ข้างในเป็นโพรง หมายถึง สิ่งที่ดูดีแต่ภายนอก แต่แท้จริงแล้วภายในกลับไม่ดี
- ข้าวใหม่ปลามัน หมายถึง ใช้เปรียบเทียบกับคู่รักที่เพิ่งแต่งงานกันใหม่ ๆ
- เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า หมายถึง การทำความดีไว้แล้วกลับมาทำลายด้วยการกระทำที่ชั่วร้าย
- เขียนเสือให้วัวกลัว หมายถึง การข่มขู่ให้อีกฝ่ายหนึ่งเกรงกลัว
- ขี่ช้างจับตั๊กแตน หมายถึง การลงทุนลงแรงไปมากมายเพื่อทำสิ่งเล็ก ๆ ซึ่งไม่คุ้มค่า
- คางคกขึ้นวอ หมายถึง คนที่มีฐานะต่ำต้อย พอได้ดีแล้วมักแสดงกิริยาอวดดี ลืมตัว
- ฆ้องปากแตก หมายถึง คนที่เก็บความลับไม่อยู่
- งมเข็มในมหาสมุทร หมายถึง การค้นหาสิ่งที่ยากจะหาเจอได้
- เงาตามตัว หมายถึง สิ่งที่ไปด้วยกันเสมอ แยกจากกันไม่ได้
- จับเสือมือเปล่า หมายถึง การหาผลประโยชน์โดยตนเองไม่ต้องลงทุน
- จุดไต้ตำตอ หมายถึง การพูดหรือทำสิ่งใดไปกระทบโดนเจ้าของเรื่องโดยไม่ตั้งใจ
- ชักใบให้เรือเสีย หมายถึง การพูดหรือทำอะไรที่ขัดขวาง ทำให้การทำงานส่วนรวมเสียหาย
- ชี้โพรงให้กระรอก หมายถึง การชี้แนะช่องทางให้แก่คนที่ฉลาดหรือเจ้าเล่ห์อยู่แล้ว
- ซื่อเหมือนแมวนอนหวด หมายถึง คนที่ดูภายนอกเหมือนซื่อ ๆ แต่จริง ๆ แล้วอาจเป็นคนเจ้าเล่ห์
- เด็ดดอกฟ้า หมายถึง การที่ผู้ชายธรรมดาได้ผู้หญิงที่สูงศักดิ์กว่าตนเองมาก ๆ มาเป็นคู่ครอง
- ได้ทีขี่แพะไล่ หมายถึง การซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำ
- ตกกระไดพลอยโจน หมายถึง การต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งโดยไม่มีทางเลี่ยง
- ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ หมายถึง การลงทุนลงแรงหรือทรัพย์สินไปในสิ่งที่ไม่เกิดประโยชน์คุ้มค่า
- ตีงูให้หลังหัก หมายถึง การจัดการศัตรูหรือปัญหาอย่างไม่เด็ดขาด ย่อมกลับมาสร้างปัญหาได้อีก
- ตีปลาหน้าไซ หมายถึง การขัดขวางผลประโยชน์ของผู้อื่นที่กำลังจะสำเร็จอยู่แล้ว
- ตีวัวกระทบคราด หมายถึง การโกรธคนหนึ่งแต่กลับไประบายอารมณ์ใส่อีกคนหนึ่ง
- ทำนาบนหลังคน หมายถึง การหาผลประโยชน์ใส่ตนเองบนความทุกข์ยากของผู้อื่น
- น้ำกลิ้งบนใบบอน หมายถึง คนที่มีจิตใจโลเล ไม่แน่นอน
- น้ำซึมบ่อทราย หมายถึง รายได้หรือผลประโยชน์ที่เข้ามาเรื่อย ๆ ไม่ขาดสาย
- น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง หมายถึง การพูดมากแต่ไร้สาระ
- ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว หมายถึง การสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของบ้านเมือง
- บนข้าวผี ตีข้าวพระ หมายถึง การขอร้องให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วย แต่เมื่อสำเร็จแล้วกลับไม่ทำตามที่สัญญาไว้
- บ้านเมืองมีขื่อมีแป หมายถึง การมีกฎหมายและระเบียบข้อบังคับควบคุม
- เบี้ยบ้ายรายทาง หมายถึง เงินที่ต้องใช้จ่ายหรือสูญเสียไปเรื่อย ๆ ระหว่างการทำธุระกิจ
- ปล่อยแกะเข้าปากเสือ หมายถึง การมอบหมายให้คนที่ไม่น่าไว้วางใจไปทำในสิ่งที่สุ่มเสี่ยงต่อความเสียหาย
- ปลาติดร่างแห หมายถึง คนที่ต้องพลอยรับเคราะห์กรรมไปด้วยทั้งที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง
- ปลาตกน้ำตัวโต หมายถึง สิ่งของที่หลุดมือหรือพลาดโอกาสไปแล้ว มักจะดูมีค่ามากกว่าความเป็นจริง
- ปลาหมอตายเพราะปาก หมายถึง การเดือดร้อนเพราะคำพูดของตนเอง
- ปลาใหญ่กินปลาเล็ก หมายถึง ผู้ที่มีอำนาจมากกว่ามักจะข่มเหงผู้ที่อ่อนแอกว่า
- ปากปราศรัย น้ำใจเชือดคอ หมายถึง คนที่พูดจาดีต่อหน้า แต่ในใจกลับคิดร้าย
- ปากว่าตาขยิบ หมายถึง การพูดอย่างหนึ่งแต่ทำอีกอย่างหนึ่ง ปากกับใจไม่ตรงกัน
- ปิดทองหลังพระ หมายถึง การทำความดีโดยไม่เปิดเผยหรือหวังการยอมรับ
- ผงเข้าตาตัวเอง หมายถึง การแก้ปัญหาให้คนอื่นได้ แต่พอเป็นปัญหาของตัวเองกลับแก้ไม่ได้
- ผักชีโรยหน้า หมายถึง การทำความดีหรือทำให้ดูดีเพียงผิวเผินเพื่อเอาหน้า
- ผีซ้ำด้ำพลอย หมายถึง การที่โชคร้ายอยู่แล้ว ยังมีเรื่องร้ายอื่น ๆ เข้ามาซ้ำเติมอีก
- ผีถึงป่าช้า หมายถึง การต้องยอมทำเพราะจำใจหรือไม่มีทางเลือกอื่นแล้ว
- ผีเข้าผีออก หมายถึง คนที่มีอารมณ์แปรปรวนง่าย เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย
- พายเรือคนละที หมายถึง การทำงานที่ไม่ประสานกัน ต่างคนต่างทำ
- พายเรือในอ่าง หมายถึง การคิดหรือทำสิ่งใดวนเวียนอยู่ที่เดิม ไม่ก้าวหน้า
- พุ่งหอกเข้ารก หมายถึง การทำอะไรลงไปอย่างเสี่ยง ๆ โดยไม่มีเป้าหมายที่แน่นอน
- มากหมอมากความ หมายถึง เมื่อมีคนจำนวนมากเข้ามาเกี่ยวข้อง ก็ยิ่งมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันมากจนหาข้อสรุปได้ยาก
- มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ หมายถึง คนที่ไม่ช่วยทำงานแล้วยังคอยขัดขวางทำให้งานล่าช้า
- ยกตนข่มท่าน หมายถึง การพูดทับถมผู้อื่นแสดงให้เห็นว่าตัวเหนือกว่า
- ยกเมฆ หมายถึง การกุเรื่องหรือคาดเดาขึ้นมาเองโดยไม่มีมูลความจริง
- ยกภูเขาออกจากอก หมายถึง การหมดสิ้นจากความวิตกกังวล รู้สึกโล่งใจอย่างที่สุด
- ยุให้รำตำให้รั่ว หมายถึง การยุยงส่งเสริมในทางที่ผิด
- รู้อย่างเป็ด หมายถึง การรู้หลายอย่าง แต่รู้ไม่จริงหรือไม่เชี่ยวชาญสักอย่างเดียว
- เรือล่มเมื่อจอด หมายถึง การที่เรื่องราวมาล้มเหลวในตอนท้ายสุด ทั้งที่ควรจะสำเร็จเรียบร้อยแล้ว
- เรือล่มในหนอง ทองจะไปไหน หมายถึง ทรัพย์สมบัติของคนในครอบครัวย่อมไม่ตกไปถึงมือผู้อื่น
- ลงเรือลำเดียวกัน หมายถึง การตกอยู่ในสถานการณ์หรือชะตากรรมเดียวกัน
- วัวแก่กินหญ้าอ่อน หมายถึง ชายสูงอายุที่ได้หญิงสาวอายุน้อยกว่ามาก ๆ มาเป็นภรรยา
- วัวสันหลังขาด หมายถึง คนที่เคยทำความผิดมาก่อน มักจะแสดงอาการหวาดระแวง
- วัวลืมตีน หมายถึง คนที่ได้ดีแล้วลืมตัว ลืมกำพืดเดิมของตน
- วันพระไม่มีหนเดียว หมายถึง วันนี้ยังเอาชนะไม่ได้ ก็ยังมีโอกาสในวันข้างหน้า
- สาวไส้ให้กากิน หมายถึง การนำความลับของฝ่ายตนไปเปิดเผยให้ผู้อื่นรู้
- สิบแปดมงกุฎ หมายถึง ผู้ที่มีเล่ห์เหลี่ยมกลอุบายในการหลอกลวง
- หนีเสือปะจระเข้ หมายถึง การหนีจากอันตรายอย่างหนึ่ง แต่กลับไปเจออันตรายที่ร้ายกาจกว่า
- หน้าเนื้อใจเสือ หมายถึง การที่ดูภายนอกเหมือนเป็นคนดี แต่จิตใจกลับโหดเหี้ยม
- หนามแหลมบ่มีคนเสี้ยม หมายถึง คนที่มีสติปัญญาเฉียบแหลมมาตั้งแต่กำเนิด
- หมาในรางหญ้า หมายถึง คนที่หวงของที่ตนเองใช้ประโยชน์ไม่ได้ แต่ก็ไม่ยอมให้ผู้อื่นใช้
- หมาเห่าใบตองแห้ง หมายถึง คนที่ชอบพูดจาเอะอะโวยวาย แต่จริง ๆ แล้วขี้ขลาด
- หมาสองราง หมายถึง คนที่ทำตัวเข้าด้วยทั้งสองฝ่ายที่ไม่เป็นมิตรกัน
- หอกข้างแคร่ หมายถึง คนใกล้ชิดที่อาจก่อให้เกิดความเดือดร้อนได้ในอนาคต
- หักด้ามพร้าด้วยเข่า หมายถึง การใช้วิธีการที่รุนแรงและหักโหมเพื่อเอาชนะ โดยไม่คำนึงถึงความเสียหาย
- หาเหาใส่หัว หมายถึง การรนหาเรื่องเดือดร้อนมาใส่ตน
- หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว หมายถึง การทำประชดด้วยความโกรธ ซึ่งสุดท้ายตนเองนั่นแหละที่เสียประโยชน์
- เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ หมายถึง คนที่หยิบโหย่ง ทำอะไรไม่จริงจัง
- เหยียบเรือสองแคม หมายถึง การทำทีเข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่ายที่ไม่ถูกกัน เพื่อหวังประโยชน์ส่วนตน
- เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง หมายถึง การทำเลียนแบบคนมั่งมี ทั้ง ๆ ที่ตนเองไม่มีกำลังทรัพย์พอ
- เอาหูไปนา เอาตาไปไร่ หมายถึง การแสร้งทำเป็นไม่รู้ไม่เห็น ไม่สนใจ
- เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน หมายถึง การแสดงความรู้กับผู้ที่รู้เรื่องนั้นดีกว่าตนเอง
- ดินพอกหางหมู หมายถึง การปล่อยให้งานหรือหนี้สินคั่งค้างสะสมขึ้นเรื่อย ๆ จนแก้ไขได้ยาก
- กระต่ายขาเดียว หมายถึง การยืนกรานปฏิเสธในสิ่งที่ตนเองทำผิด ไม่ยอมรับความจริง
การเรียนรู้คำพังเพยจำนวนมาก จะช่วยให้นักเรียนมีคลังศัพท์ทางวัฒนธรรมที่กว้างขวาง สามารถนำไปใช้ในการวิเคราะห์ ตีความ และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นครับ ผมหวังว่ารายการนี้จะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียนทุกคนนะครับ
