ภาษาอีสาน หมวด ม
รวมภาษาอีสาน หมวด ม
ภาษาอีสาน หมวด ม ตามที่เคยรู้จัก ภาษาอีสาน มีอยู่หลายคำ จะมีคำไหนที่เรารู้จักไหมนะ
-
มกร
หมายถึง มังกร ชื่อ ดาวราศีที่ ๑๐ ตรงกับเดือนมกราคม อย่างว่า วิเศษสร้อยพระศุกร์เน่งในตุล ดาวพหัสเนาในกรกฎฮ่วมเฮียงกงแก้ว อังคารเข้าสูญมะกรเนาเน่ง ราหูแผ่นแผ้วผันฮั้งฮ่วมกุมภ์ (ฮุ่ง). -
มดก้นชัน
หมายถึง ชื่อมดชนิดหนึ่ง สีดำเรียก มดก้นชัน. -
มรณกรรม
หมายถึง ความตาย. -
มหกรรม
หมายถึง การฉลอง การบูชา. -
มหายุทธกรรม
หมายถึง การรบใหญ่ อย่างว่า มหายุทธกรรมบั้นเล็วสรวงเศิกใหญ่ แล้วท่อนี้ถวายไท้พระยอดคุณ แท้แล้ว (สังข์). -
มะยิบ มะยอย
หมายถึง เล็กๆน้อยๆ นิดๆหน่อยๆ -
มะล่องก่องแก่ง
หมายถึง เป็นคำที่ไม่มีความหมาย เหมือนเป็นคำสร้อยที่แสดงถึงการไร้สาระ ไร้แก่นสาร -
มัก
หมายถึง รัก,ชอบ -
มักตอนเจ้ายิ้ม
หมายถึง ชอบเวลาเธอยิ้ม -
มักย่อง
หมายถึง บ้ายอ -
มักหลาย
หมายถึง ชอบมาก -
มัน
หมายถึง ขยัน -
มันแหลว
หมายถึง มันเปลว -
มาบเมือง
หมายถึง แสงฟ้าแลบเรียก มาบเมือง อย่างว่า คื่นคื่นฟ้าเสียงห้าวมาบเมือง (กาไก). -
มาบๆ
หมายถึง แสงฟ้าส่อง หรือมีแสงส่อง -
มิด
หมายถึง เงียบ -
มิดจีลี
หมายถึง เงียบสนิท -
มิดอิงติง
หมายถึง เงียบสนิท -
มีแฮง
หมายถึง สดชื่น,กระปรี้กระเปร่า -
มืดตึ๊บ
หมายถึง มืดแปดด้าน นึกอะไรไม่ออก -
มื่อดับ
หมายถึง วันแรม 15 ค่ำ -
มื่อเพ็ง
หมายถึง วันพระจันทร์เต็มดวง หรือวันขึ้น 15 ค่ำ -
มื้อ
หมายถึง วัน -
มื้อซืน
หมายถึง สองวันก่อน -
มื้อนั่น
หมายถึง วันนั้น -
มื้อวาน
หมายถึง เมื่อวาน -
มื้ออื่น
หมายถึง พรุ่งนี้ -
มื้อฮือ
หมายถึง มะรืน -
มุน
หมายถึง แหลกเป็นผุยผง,ละเอียดยิบ -
มุนอุ้ยปุ้ย
หมายถึง แหลกละเอียด -
มุบเมือง
หมายถึง อาการผลุบๆ โผล่ๆ เช่น ขอนลอยน้ำหรือแสงไฟที่พุ่งขึ้นแล้วลดลง. -
มุ่น
หมายถึง แหลก ละเอียด ตำจนแตกละเอียดเรียก มุ่น มุ่นมิน ก็ว่า อย่างว่า มันก็แข็งใจตั้งเขียวดวเดินฟั่ง สะดุดด่วนต้องผาม้างมุ่นมิน (สังข์). -
มูลมัง
หมายถึง มรดก -
มโนกรรม
หมายถึง การคิด ความคิด (ป. มโนกมฺม). -
ม่วน
หมายถึง สนุก -
ม่อ
หมายถึง ใกล้ -
ม่อต้อ
หมายถึง คนที่มีรูปร่างเตี้ยและอ้วน -
ม้ม
หมายถึง พ้น -
ม้อย (ค่ำ)
หมายถึง ค่ำลงทีละนิดๆ -
ม้าง
หมายถึง ทำลาย -
เมฆเมือง
หมายถึง เทวดาอารักษ์มเหศักดิ์หลักเมือง เรียก เมฆเมือง (คลอง). -
เมิด
หมายถึง หมด -
เมิดคำสิเว้า
หมายถึง ไม่มีอะไรจะพูด/พูดไม่ออก -
เมี้ยน
หมายถึง เก็บ -
เมือ
หมายถึง กลับไป -
เมือ
หมายถึง กลับ -
เมือก
หมายถึง สิ่งที่มีลักษณะเป็นเหนียวๆ ลื่น อย่างเมือกปลา เรียก เมือก. -
เมือง
หมายถึง โลกเป็นที่อยู่ของคนเรียก เมืองคน เป็นที่อยู่ของเทวดาเรียก เมืองสวรรค์ เป็นที่อยู่ของพรหมเรียก เมืองพรหม เป็นที่ตั้งของรัฐบาลเรียก เมืองหลวง เมืองที่ขึ้นความปกครองเรียก เมืองขึ้น เมืองนอกจากเมืองเราเรียก เมืองนอก. -
เมืองเมือง
หมายถึง รุ่งเรือง สว่าง สุกใส อย่างว่า เมืองเมืองจอนใส่หูเฮืองม้าว (กาไก) เมืองเมืองเหลื้อมพระกายกองแจ้งสว่างขายี่ผู้ธรรม์เหง้าอ่อนชาย (ฮุ่ง). -
เมือบ้าน
หมายถึง กลับบ้าน -
เมือย
หมายถึง เหนื่อย -
เมือเถาะ
หมายถึง กลับเถอะ -
แมงกินูน
หมายถึง แมลงนูน แมลงนูนเขียวเป็นด้วงที่มีสีสันสวยงามเป็นที่สนใจแก่ผู้พบเห็น อาหารตัวเต็มวัยได้แก่ใบไม้พืชในวงศ์ ตะแบก ( Lythraceae ) แต่หากนำมาเพาะเลี้ยงสามารถให้กล้วยเป็นอาหาร เขตแพร่กระจาย ตั้งแต่อินเดีย พม่า ลาว กัมพูชา และทั่วทุกภาคของประเทศไทย โดยจะมีระยะการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ 4 ระยะ คือ ระยะไข่ ระยะตัวอ่อนหรือหนอน ระยะดักแด้ ระยะตัวเต็มวัย ตัวหนอนมีขาสามคู่ ไม่มีขาเทียม ตัวเต็มวัยมีสีเขียววาว มีสวนขอบของส่วนหัว ลำตัวและปีกเป็นสีทองแดงด้านใต้ท้องและส่วนขามีสีทองแดง มีระยางค์สัมผัสที่ส่วนหัว 2 คู่ มีกราม 2 คู่ และหนวด 1 คู่ แบบใบไม้ lamellate แมลงนูนเขียวยังเป็นแมลงที่ได้รับความสนใจของผู้เลี้ยงแมลงในกลุ่มด้วงจากต่างประเทศ และมีการนำแมลงนูนเขียวมาบริโภคเป็นอาหาร แมงจินูน, แมงอีนูน ก็เรียก -
แมงงอด
หมายถึง แมลงป่อง -
แมงจินูน
หมายถึง แมลงนูน แมลงนูนเขียวเป็นด้วงที่มีสีสันสวยงามเป็นที่สนใจแก่ผู้พบเห็น อาหารตัวเต็มวัยได้แก่ใบไม้พืชในวงศ์ ตะแบก ( Lythraceae ) แต่หากนำมาเพาะเลี้ยงสามารถให้กล้วยเป็นอาหาร เขตแพร่กระจาย ตั้งแต่อินเดีย พม่า ลาว กัมพูชา และทั่วทุกภาคของประเทศไทย โดยจะมีระยะการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ 4 ระยะ คือ ระยะไข่ ระยะตัวอ่อนหรือหนอน ระยะดักแด้ ระยะตัวเต็มวัย ตัวหนอนมีขาสามคู่ ไม่มีขาเทียม ตัวเต็มวัยมีสีเขียววาว มีสวนขอบของส่วนหัว ลำตัวและปีกเป็นสีทองแดงด้านใต้ท้องและส่วนขามีสีทองแดง มีระยางค์สัมผัสที่ส่วนหัว 2 คู่ มีกราม 2 คู่ และหนวด 1 คู่ แบบใบไม้ lamellate แมลงนูนเขียวยังเป็นแมลงที่ได้รับความสนใจของผู้เลี้ยงแมลงในกลุ่มด้วงจากต่างประเทศ และมีการนำแมลงนูนเขียวมาบริโภคเป็นอาหาร แมงกินูน, แมงอีนูน ก็เรียก -
แมงบ้ง
หมายถึง บุ้ง, หนอนผีเสื้อ, ตัวหนอนของแมลง มักจะใช้เรียกหนอนที่มีขนปกคลุม บ้ง, บ้งขน, แมงบ้งขน, หนอนบ้ง ก็เรียก -
แมงบ้งขน
หมายถึง บุ้ง, หนอนผีเสื้อ, ตัวหนอนของแมลง มักจะใช้เรียกหนอนที่มีขนปกคลุม บ้ง, บ้งขน, แมงบ้ง, หนอนบ้ง ก็เรียก -
แมงอีนูน
หมายถึง แมลงนูน แมลงนูนเขียวเป็นด้วงที่มีสีสันสวยงามเป็นที่สนใจแก่ผู้พบเห็น อาหารตัวเต็มวัยได้แก่ใบไม้พืชในวงศ์ ตะแบก ( Lythraceae ) แต่หากนำมาเพาะเลี้ยงสามารถให้กล้วยเป็นอาหาร เขตแพร่กระจาย ตั้งแต่อินเดีย พม่า ลาว กัมพูชา และทั่วทุกภาคของประเทศไทย โดยจะมีระยะการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ 4 ระยะ คือ ระยะไข่ ระยะตัวอ่อนหรือหนอน ระยะดักแด้ ระยะตัวเต็มวัย ตัวหนอนมีขาสามคู่ ไม่มีขาเทียม ตัวเต็มวัยมีสีเขียววาว มีสวนขอบของส่วนหัว ลำตัวและปีกเป็นสีทองแดงด้านใต้ท้องและส่วนขามีสีทองแดง มีระยางค์สัมผัสที่ส่วนหัว 2 คู่ มีกราม 2 คู่ และหนวด 1 คู่ แบบใบไม้ lamellate แมลงนูนเขียวยังเป็นแมลงที่ได้รับความสนใจของผู้เลี้ยงแมลงในกลุ่มด้วงจากต่างประเทศ และมีการนำแมลงนูนเขียวมาบริโภคเป็นอาหาร แมงกินูน, แมงจินูน ก็เรียก -
แมนบ่
หมายถึง ใช่ไหม -
แมนแท้
หมายถึง จริงแท้แน่นอน -
แม่ของ
หมายถึง แม่น้ำโขง -
แม่ญิง
หมายถึง ผู้หญิง -
แม่น
หมายถึง ใช่ คำว่า แม่น ภาษาอีสานจะออกเสียงว่า แม็น (เสียงสั้น) จะไม่ได้ออกเสียง แม่น ที่แปลว่า เที่ยงตรง ถูกต้อง -
แม่นบ่
หมายถึง ใช่ไหม ใช่หรือไม่ ใช่หรอ -
แม่นหยัง
หมายถึง ทำไม , มีอะไรหรือ -
แม่นอยู่บ้อ
หมายถึง ใช่จริงหรือ -
แม่มาน
หมายถึง สตรีที่กำลังตั้งครรภ์, หญิงตั้งครรถ์ -
แม่ฮัก
หมายถึง แม่บุญธรรม -
แม่เถ้า
หมายถึง แม่ยาย -
แม่เมือง
หมายถึง พระราชินี เรียก แม่เมือง เมื่อเจ้าเมืองไม่อยู่ แม่เมืองทำหน้าที่ปกครองเมืองแทนเจ้าเมือง อย่างว่า นัคเรศไว้วางนาถนางเมือง ทั้งปวงขุนค่อยเกลียวกลมหน้า กูก็สนเทเท้าทนทวงบ้าบ่ม จริงแล้ว จักบวชตั้งศีลสร้างสั่งสู (สังข์). -
แม่เย้าแม่เฮือน
หมายถึง หญิงผู้ปกครองเรือนให้คนภายในเรือนอยู่เย็นเป็นสุข มีความสามัคคีพร้อมเพรียงเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน เรียก แม่เย้าแม่เฮือน แม่ย้าว ก็ว่า.